پایگاه خبری ماین نیوز 30 بهمن 1392 ساعت 11:50 http://www.minews.ir/fa/doc/news/3860/تولید-آلیاژ-جدید-آلومینیوم-مورد-نیاز-صنعت-هوافضا-کشور -------------------------------------------------- عنوان : تولید آلیاژ جدید آلومینیوم مورد نیاز صنعت هوافضا در کشور -------------------------------------------------- پژوهشگران دانشگاه صنعتی شریف موفق به تولید آلیاژ آلومینیوم با استحکامی معادل فولاد شدند. متن : به گزارش ماین نیوز، فناوری تولید آلیاژهای مقاوم و سبک آلومینیومی مورد استفاده در صنایع پیشرفته به ویژه هوافضا در انحصار کشورهای معدودی است و هم اکنون ورود این آلیاژها به کشور به دلیل تحریم های موجود با موانع فراوانی روبرو است. این در حالی است که آلیاژ آلومینیوم تولید شده از استحکامی بالاتر از آلیاژهای تجاری معمول برخوردار بوده و بدون نیاز به مواد اولیه خارجی، با هزینه ای کمتر در کشور قابل تولید است. آلیاژ آلومینیوم تولید شده در دانشگاه صنعتی شریف که حاصل چهار سال تحقیق و تلاش مداوم است از استحکام تسلیمی معادل 600 مگاپاسکال برخوردار بوده که به گفته مسؤولان پروژه در آزمایش ها تا 800 مگاپاسکال را نیز تحمل کرده است. محمدعلی مصطفایی، از همکاران این پروژه اظهار کرد: در حال حاضر بهترین آلیاژ آلومینیوم استفاده شده در صنایع، آلومینیوم موسوم به 7075 است که با استفاده از عملیات حرارتی آلیاژهایی گران قیمت به دست آمده و از استحکامی معادل 500 مگاپاسکال برخوردار است، البته شکل دهی این آلیاژ به دلیل ترکیب شیمیایی و عناصر استفاده شده در آن بسیار مشکل است. اما در روش ما استحکام با ایجاد ساختار نانو در ماده بوجود آمده که موجب حفظ چقرمگی، نرمی و شکل پذیری آلیاژ شده است. وی افزود: اگر به وزن پایین این آلیاژ توجه شود، می توان گفت موفق به ساخت آلیاژی کم نظیر شده ایم که نسبت استحکام به وزن فوق العاده بالایی دارد و بر خلاف فولاد به خوبی در مقابل خوردگی مقاومت می کند. میثم کرشی از دیگر همکاران این پروژه درباره روش تولید این آلیاژ آلومینیوم گفت: اعمال کار مکانیکی و تغییر شکل، سبب افزایش استحکام آلیاژ و کاهش انعطاف پذیری آن می شود. از سوی دیگر استفاده از عملیات حرارتی در آلیاژهای عملیات حرارتی پذیر سبب افزایش استحکام آلیاژ می شود. روشی که در این طرح استفاده شده است، ترکیبی از روش های فوق است؛ اما با این تفاوت که کار مکانیکی اعمالی باعث افزایش استحکام شده و انعطاف پذیری ماده کاهش نمی یابد. وی افزود: از سوی دیگر فرایند به گونه ای است که سبب تغییر ابعادی ماده نمی شود و درنتیجه می توان ماده را با همان شکل اولیه ولی با استحکام بیشتر تولید کرد. همچنین از مزایای دیگر این روش، عدم ایجاد آلودگی در فرایند تولید به دلیل حذف مرحله ذوب است. کرشی گفت: روش مورد استفاده ما در جهان برای تولید آلیاژهایی از مواد دیگر استفاده می شود و در آزمایشگاه های تحقیقاتی کشورهای پیشگام این فرایند تاکنون به صورت آزمایشگاهی مطرح بوده، ولی محصولی با این روش به صورت برند تجاری به تولید انبوه نرسیده است. لذا یکی از نگرانی های مهمی که وجود دارد، سرعت تولید محصول است که باید در فاز اول پروژه در حدود 30 قطعه بر دقیقه باشد. البته بررسی های انجام شده نشان داد که رسیدن به این نرخ امکان پذیر است. نکته ی دیگری که لازم به ذکر است، تغییر طراحی تجهیزات است که باید از حالت آزمایشگاهی به حالت صنعتی تغییر یابند که طراحی مفهومی تجهیزات مورد نظر انجام شده است، ولی به علت عدم تجربه ی مشابه، نیازمند طراحی قدم به قدم و محتاطانه است. سجاد محمدی از اعضای تیم پروژه درباره کیفیت محصول به دست آمده اعلام کرد: تمام آزمون های استاندارد بین المللی (ASTM) بر روی خواص مواد انجام گرفته است، ولی متاسفانه به دلیل محدودیت در منابع مالی، گواهی معتبر از استانداردهای ملی و بین المللی اخذ نشده است. وی همچنین افزود: انجام طرح در مرحله ی طراحی برای صنعتی سازی است (Scale-up). البته طرح تجاری آن (BP) نیز در حال تکمیل است که نسخه اولیه آن نیز چند ماه پیش نهایی شد. به گفته محمدی، در حالی که هزینه هر کیلوگرم آلیاژ آلومینیوم 7075 که بهترین آلیاژ آلومینیوم تجاری موجود است، در بازار جهانی با قیمتی در حدود 10 دلار و آلیاژ تیتانیوم به عنوان یک جایگزین 50 دلار است، پیش بینی می شود هر کیلوگرم آلیاژ تولید شده در کشور با قیمتی در حدود 8 دلار به دست مصرف کننده داخلی برسد. دکتر روح الله دهقانی فیروز آبادی، استاد دانشگاه صنعتی شریف و مشاور این پروژه نیز درباره اهمیت تولید این آلیاژ آلومینیوم در کشور گفت: دستیابی به روش تولید این آلیاژ آلومینیوم سبک و مقاوم، می تواند راهگشای صنایع پیشرفته ای همچون هوافضا باشد تا با کمک این مواد تولیدات خود را به میزان قابل توجهی بهبود دهند. وی تصریح کرد: علاوه بر این دستیابی به فناوری که تا کنون در انحصار معدودی از کشورها بوده است، اثر تحریم ها را در حوزه های پیشرفته نیازمند به این مواد کم می کند.