پایگاه خبری ماین نیوز 28 ارديبهشت 1395 ساعت 12:19 http://www.minews.ir/fa/doc/news/32270/آنتیموان-فلزی-استراتژیک-دل-سیستان-بلوچستان -------------------------------------------------- عنوان : آنتیموان، فلزی استراتژیک در دل سیستان و بلوچستان -------------------------------------------------- نخستین کارخانه شمش آنتیموان در منطقه سفیدابه استان سیستان و بلوچستان در حالی چندی پیش با سرمایه‌گذاری ۶۰میلیارد ریالی با تولید ۱۷۵تن در مدت ۳۲۰ روز کاری به بهره‌برداری رسید که به معنای واقعی، گامی در مسیر مفهوم بخشیدن به سال اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل است. متن : به گزارش ماین نیوز، تولید شمش آنتیموان درحقیقت مهم ترین و کلیدی ترین پروژه مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی ایران (وابسته به سازمان ایمیدرو) است و عملیات مطالعات آزمایشگاهی و نیمه صنعتی و طراحی فنی، مهندسی با هدف تولید شمش به شکل آزمایشی (نمونه- الگو) در این مرکز به اجرا درآمد. متخصصان مرکز یادشده، پیش از این اعلام کردند، ایده امکان پذیری تولید شمش آنتیموان پس از بازدید از معدن آنتیموان سفیدآبه در اردیبهشت ۱۳۹۱ شکل گرفت و پس از شروع مطالعات اولیه در تیر همان سال و کارهای تحقیقاتی در شهریور، تولید نخستین شمش آزمایشگاهی (۲۰۰گرم) در آذر بود و در تیر ۱۳۹۲ تولید شمش به وزن ۲ کیلوگرم انجام شد. مطالعات زمین شناسان مشخص کرد که در ایران حدود ۲۴ کانسار آنتیموان وجود دارد که یکی از آنها معدن آنتیموان سفیدابه استان سیستان و بلوچستان است و ذخیره قطعی آن ۲۵ هزارتن برآورد شده است. موقعیت آنتیموان در نیمروز شهرستان نیمروز از شمال و شمال غربی با کشور افغانستان و خراسان جنوبی (شهرستان نهبندان) و از جنوب با شهرستان زابل و هامون و از شرق با شهرستان هیرمند و از غرب با شهرستان زاهدان و نهبندان هم مرز و در شمال دشت سیستان قرار گرفته است؛ این شهرستان ۴۸۹ متر از سطح دریا ارتفاع داشته و یک هزار و ۸۲۳ کیلومتر با تهران فاصله دارد. وسعت شهرستان نیمروز ۸ هزار و ۱۷۵ کیلومترمربع است که بیش از نیمی از وسعت حوزه سیستان را شامل می شود و یکی از ۴ دهستان این شهرستان سفیدابه نام دارد. نیمروز دارای آب و هوای بسیار گرم و خشک بیابانی با تابستان های طولانی و گرمترین و سردترین ماه سال در این شهرستان به ترتیب در تیر و دی است. معدن آنتیموان سفیدآبه در فاصله ۱۵۰ کیلومتری شمال غرب زابل (شهرستان نیمروز- بخش سفیدآبه - روستای حیدرآباد) قرار دارد. شبه فلزی کمیاب و راهبردی به گفته کارشناسان معدن و صنایع معدنی کشور، آنتیموان یک شبه فلز راهبردی و کمیاب است که اکنون ذخایر شناخته شده جهانی آن به ۱/۸ تا ۲ میلیون تن می رسد؛ چینی ها با داشتن بیش از ۵۰درصد این ذخیره مهم (حدود ۹۵۰هزار تن)، حرف نخست را می زنند و تولید سالانه آن در جهان حدود ۲۰۰هزار تن اعلام شد. پس از چین، روسیه دارای ۳۵۰ هزار تن ذخیره این فلز راهبردی است و بولیوی نیز با ۳۱۰هزار تن، جایگاه سوم را در این عرصه به خود اختصاص داده است. استرالیا، افریقای جنوبی، تاجیکستان، مکزیک و امریکا دیگر تولیدکنندگان اصلی در این زمینه محسوب می شوند و ایران نهمین کشور جهان است که به جمع تولیدکنندگان این فلز پیوست. مقابله با خام فروشی مهدی کرباسیان، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت معتقد است تولید شمش آنتیموان گام جدی در مسیر جلوگیری از خام فروشی به حساب می آید و نکته مهم تولید این فلز، بهره گیری ۱۰۰درصدی از توان داخلی شامل نیروی انسانی متخصص و ماشین آلات مربوط است. وی خاطرنشان کرد: ارزش هر تن کانسنگ آنتیموان با عیار ۱۵ درصد بیش از ۳۰۰ دلار برآورد می شود، اما با فرآوری و بهره گیری از ارزش افزوده آن، قیمت هر تن شمش آن با عیار ۹۹/۹۶ به ۶هزار و ۲۰۰ دلار می رسد. رییس هیات عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران گفت: امروز جمهوری اسلامی جایگاه نهم در تولید شمش آنتیموان را کسب کرده و پیش بینی می شود با توسعه اکتشافات در این زمینه به ۲ تا ۳ برابر میزان کنونی در این بخش دست یابیم. کانساری در قواره بزرگ وجیه الله جعفری، مدیرعامل شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران (وابسته به سازمان ایمیدرو) در همین رابطه گفت: بررسی ها نشان می دهد، ایران دارای ذخیره قطعی ۲۵هزار تنی آنتیموان است که در قالب ارزیابی های بین المللی به عنوان کانسار بزرگ محسوب می شود و این امر اهمیت بسزایی دارد. وی خاطرنشان کرد: گزارش سازمان های بین المللی نشان می دهد، معادن آنتیموانی که از نظر عیار بالای ۵درصد باشد، به عنوان ذخیره پرعیار ارزیابی می شود و اکنون عیار متوسط در ایران ۱۶درصد است و به این ترتیب ذخیره مناسبی به حساب می آید. جعفری، شمار کانسارهای شناخته شده آنتیموان را ۱۵ کانسار معرفی کرد و گفت: استفاده از این فلز راهبردی در صنایع باتری سازی، های تک، نساجی، کاشی و سرامیک، آرایشی و بهداشتی و نظامی است. وی یادآور شد: مطالعات مرحله آزمایشگاهی و نیمه صنعتی آنتیموان در مرکز تحقیقات فرآوری مواد معدنی وابسته به سازمان ایمیدرو (واقع در۶۰ کیلومتری محور تهران-کرج- قزوین) از مهر ۱۳۹۲ آغاز شد و در اسفند ۱۳۹۳ خط استحصال صنعتی آن از این مرکز به سفیدآبه استان سیستان و بلوچستان انتقال یافت و در سال ۱۳۹۴ از سوی شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران مورد بهره برداری قرار گرفت. این مقام مسئول خاطرنشان کرد: ظرفیت تولید سالانه ۱۷۵ تنی شمش این واحد با ورودی یک هزار و ۴۵۰ تن کانسنگ که دارای عیار ۱۵درصدی است در دوره ۳۲۰ روز کاری مورد انتظار است و درواقع کانسنگ مورد نیاز برای تولید یک تن شمش ۸/۸ تن برآورد شده است. وجود ۸ محدوده ذخیره مطالعات زمین شناسی نشان داد ۸ محدوده ذخیره آنتیموان در استان سیستان و بلوچستان وجود دارد، غیر از این استان، در نقاط دیگری از کشور نیز ذخایری از این فلز راهبردی مورد تایید کارشناسان ذی ربط قرار گرفته اما برخی از آنها، میزان قابل توجهی نیست. اکنون برای دو محدوده معدنی آنتیموان دو گواهی کشف صادر شده که ذخایر آنها به ترتیب ۱۰ و ۱۵هزار تن برآورد و پیش بینی می شود از این ارقام نیز بیشتر شود. ارزیابی های اقتصادی از تولید شمش آنتیموان نشان می دهد، سود حاصل از هر تن تولید شمش این فلز ۲هزار و ۷۶۰ دلار است؛ علاوه بر این سود سالانه نیز ۱۷هزار و ۶۴۰ میلیون ریال برآورد شده است. ۸ استان دارای آنتیموان درباره میزان ذخایر آنتیموان و پراکندگی آن در استان های مختلف بهروز برنا معاون سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور عنوان کرد: بررسی ذخایر آنتیموان در کشور از سوی سازمان زمین شناسی از سال ۱۳۶۴ به صورت موضوعی و خاص آغاز شد که در آن زمان توانستیم کشور را به خوبی مورد بررسی قرار دهیم. در حال حاضر در کشور بیشترین ذخایر آنتیموان در ۸ استان شامل سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی، زنجان، کردستان، اردبیل و اصفهان متمرکز شده است. برنا با توجه به شکل ذخایر آنتیموان گفت: در آنتیموان به طور معمول ذخایر کوچک و به صورت رگه ای یافت می شوند. این فلز، فلز منزوی به شمار نمی رود، به این معنی که با عناصر دیگر همراه است و شرایط پیدایش آن نسبت به دیگر فلزات کم حرارت است که به ۵۰ تا۲۵۰درجه حرارت نیاز دارد که بتوان آنتیموان را شکل بدهد. وی یادآور شد: موضوع درخور توجه این مسئله است که تمامی کشورها از ذخیره آنتیموان برخوردار نیستند. تیپ خاصی که به آن استارتیفرم گفته می شود، تنها در چین یافت می شود. این ذخایر در یک بازه زمانی مشخص شکل گرفته اند که بیشترین آن در استان هونان چین واقع شده که این کمربند از چین آغاز و به کشورهایی چون قرقیزستان، ازبکستان و تاجکیستان می رسد. معاون سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور افزود: در ایران، آنتیموان را از قدیم می شناختند و ذخایر کوه سرمه در حقیقت همان ذخایر آنتیموان است، البته این ذخایر در ایران، با ذخایر طلا، جیوه و آرسنیک و سرب همراه است. برنا در ادامه خبر داد: سازمان زمین شناسی یک محدوده جدید در منطقه شوراب فردوس در استان خراسان جنوبی را کشف کرده که این محدوده ۲۸هزار تن ذخیره آنتیموان با عیار ۱/۵درصد دارد. وی با اشاره به اینکه سازمان زمین شناسی کل محدوده هایی که در کشور ذخایر آنتیموان دارند را مورد بررسی قرار داده است، گفت: این سازمان حداقل بیش از ۱۰۰هزار تن آنتیموان ازجمله در محدوده های کلات چوبک خراسان رضوی در کوه سرخ کاشمر، در منطقه ارقچ و منطقه نگیان را کشف کرده است. معاون سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور با اشاره به اینکه در گرداگرد زاهدان، ذخایر آنتیموان بسیاری وجود دارد، گفت: حداقل ۸ محدوده ذخیره در استان سیستان و بلوچستان شناسایی شده که بیشترین ذخایر آنتیموان ایران را شامل می شود. درحقیقت کمربند آنتیموان در کشور از تربت جام آغاز شده و تا خود زاهدان کشیده می شود. برنا با اشاره به خام فروشی آنتیموان در کشور اظهار کرد: متاسفانه در کشور آنتیموان خام فروشی و کان سنگ آن به چین صادر می شود. براساس آمار سال ۹۳ تنها دو معدن فعال آنتیموان برای فرآوری داریم. آنتیموان سفیدابه نیز از سوی سازمان زمین شناسی کشف و به سازمان تهیه و تولید مواد معدنی واگذار شد که این سازمان در نظر دارد از معادن آن برای تولید شمش آنتیموان استفاده کند. وی در ادامه با اشاره به خواص آنتیموان یادآور شد: آهن که به آن چدن گفته می شود، فلز نرمی است که با اضافه شدن منگنز هم استحکام می یابد و هم خورندگی آن کاهش می یابد که از آن فولاد تولید می شود. سرب هم فلز نرمی است که با افزودن آنتیموان به آن، هم استحکام می یابد و هم سبب روان شدگی بیشتر سرب می شود. برنا با اشاره به مصرف فلز آنتیموان توضیح داد: از فلز آنتیموان در باتری سازی، فلوآلیاژها، رنگ سازی، تسلیحات نظامی و در مواد شیمیایی استفاده می شود. فرآوری آن نیز تنها در منطقه سفیدابه سیستان و بلوچستان انجام می شود.